پژوهش های رهبری آموزشی

چکیده هدایت و مدیریت مدارس بر عهده مدیرانی است که با تصمیمات و اقدامات خود، مسیر آموزشی دانش‌آموزان را شکل می‌دهند. این پژوهش پدیدارنگارانه به مفهوم‌سازی رهبری کارآفرین میان مدیران آموزشی در مدارس می‌پردازد. میدان تحقیق استان کردستان و مشارکت‌کنندگان بالقوه تمامی مدیران آموزشی در مقطع ابتدایی در شهر سنندج بودند که 18 نفر از آنان به‌صورت هدفمند (ناهمگن)انتخاب و با استفاده از یک پروتکل مصاحبه نیمه ساختاریافته دعوت به مشارکت شدند، بر اساس تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، پنج طبقه اصلی برای تجربه و درک رهبری کارآفرینانه شناسایی شد. این طبقات شامل راهبری و هدایت (توانایی مدیران در هدایت گروه‌ها به سمت اهداف و ایجاد انگیزه در برای دستیابی به نتایج مطلوب)، تسهیل و تقویت همکاری(ایجاد محیطی مشوق جهت برقراری ارتباط)، ایجاد حمایت و پشتیبانی (فراهم کردن منابع و حمایت‌های لازم برای گروه‌ها به‌منظور افزایش کارایی و کاهش موانع)، تعیین اهداف استراتژیک(اهمیت تعیین اهداف بلندمدت و استفاده از روش‌های مناسب برای دستیابی به آن‌ها) و تقویت خلاقیت و نوآوری(ایجاد فضایی که در آن خلاقیت و نوآوری به‌عنوان عوامل کلیدی در موفقیت سازمان موردتوجه قرار گیرند) است. این ساختار سلسله‌مراتبی تحت تأثیر چهار مؤلفه آگاهی شکل می‌گیرد: خصلت، پیوند، مقصد و پیامد. هر یک از این مؤلفه‌ها به توسعه و تقویت رهبری کارآفرینانه کمک می‌کند و به مدیران امکان می‌دهد تا به‌طور مؤثرتری در محیط‌های پویا و چالش‌برانگیز عمل کنند. یافته‌های این پژوهش به سیاست‌گذاران آموزشی نشان می‌دهد که رهبری کارآفرین از نظرگاه مدیران در مدارس چگونه است.

چکیده از آنجایی که اهمال‌کاری و فرسودگی شغلی معلمان به ویژه در منطقه کم برخوردار، انگیزش و کارآمدی آنان را تضعیف می‌کند و رهبری آموزشی می‌تواند بر این دو متغیر تأثیر بگذارد، پژوهش حاضر با هدف بررسی توان پیش‌بینی اهمال‌کاری و فرسودگی شغلی معلمان دوره متوسطه شهرستان بشاگرد در سال تحصیلی 1403-1402 براساس سبک‌های رهبری مدیران مدارس انجام شد. این مطالعه از نوع همبستگی با جامعه آماری 315 معلم و نمونه‌های پژوهش شامل 172 نفر از آنها بوده است که با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه اهمال‌کاری تاکمن (1991)، پرسشنامه فرسودگی شغلی ماسلاچ (1997)، و پرسشنامه محقق‌ساخته برای سنجش سبک رهبری گردآوری شدند. با توجه به غیرنرمال بودن توزیع متغیرها، به منظور تحلیل داده‌ها از همبستگی اسپیرمن و رگرسیون چندمتغیره استفاده شد. نتایج نشان داد سبک رهبری مدیران با هر دو متغیر اهمال‌کاری و فرسودگی شغلی به ترتیب با ضریب 0.35 و 0.63رابطه منفی دارد، در حالی که میان اهمال‌کاری و فرسودگی شغلی با ضریب 0.29 رابطه مثبت مشاهده شد. تحلیل رگرسیون نشان داد که سبک‌های رهبری، تغییرات مربوط به اهمال‌کاری و فرسودگی شغلی را به ترتیب با ضرایب 0.27 و 0.44 به‌طور معناداری پیش‌بینی می‌کنند، و قدرت پیش‌بینی‌کنندگی سبک رهبری برای فرسودگی شغلی قوی‌تر از اهمال‌کاری بود. بنابراین، سبک‌های رهبری مؤثر می‌توانند با کاهش اهمال‌کاری و فرسودگی شغلی معلمان، به بهبود عملکرد آموزشی و سلامت روانی آن‌ها به‌ویژه در مناطق کم برخوردار مانند شهرستان بشاگرد کمک کنند.

چکیده پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتباریابی الگوی مدرسه تاب‌آور برای دوره ابتدایی انجام شد. این مطالعه از نوع مطالعات آمیخته اکتشافی (کیفی-کمی) است. میدان پژوهش در بخش کیفی را خبرگان دانشگاهی و مدیران و معلمان نمونه استان آذربایجان غربی تشکیل می‌دهند که ۱۷ نفر با روش نمونه‌گیری هدفمند و بر اساس اصل اشباع نظری به عنوان نمونه انتخاب شدند. در بخش کمی جامعه آماری شامل تمامی معلمان مدارس ابتدایی شهرستان ارومیه در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ است که با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای ۳۴۶ نفر بر اساس فرمول کوکران به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها در بخش کیفی مصاحبه نیمه ساختاریافته و در بخش کمی پرسشنامه محقق ساخته بود. اطلاعات جمع آوری شده از مصاحبه ها با روش تحلیل مضمون در نرم افزار Maxqda2020 تجزیه و تحلیل شد. اطلاعات جمع‌آوری شده در بخش کمی در نرم‌افزارهای Spss26 و Smart-Pls3 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌های بخش کیفی نشان داد که الگوی مدرسه تاب‌آور برای دوره ابتدایی از هشت مضمون فراگیر عوامل زیرساختی، عوامل ساختاری، عوامل مدیریتی، عوامل فرهنگی، عوامل پداگوژیکی، عاملیت معلمان، تاب‌آوری دانش‌آموزان و حمایت ذینفعان تشکیل می‌شود. نتایج بخش کمی نشان داد که تمامی متغیرهای مشاهده پذیر دارای بار عاملی قابل قبولی بر روی متغیر مکنون متناظر خود می‌باشند و در سطح ۰/۰۱ معنادار هستند. همچنین، مقدار شاخص GOF برابر با ۰/۶۲۲ به دست آمد که نشان‌دهنده برازش مطلوب مدل کلی پژوهش است. الگوی طراحی‌شده می‌تواند نقش مؤثری در بهبود کیفیت و تاب‌آوری نظام آموزشی ایفا کند.

چکیده هدف: بررسی تأثیر تناسب فرد - سازمان بر رفتار کاری نوآورانه با تأکید بر نقش میانجی کارعاطفی کارکنان آموزش و پرورش شهر سنندج. تحقیق حاضر از نظر هدف کاربردی است و از نظر شیوه گردآوری و تحلیل اطلاعات نیز این تحقیق توصیفی و از نوع پیمایشی است و از نظر روش تحلیل فرضیه ها همبستگی است.
روش پژوهش: داده ها با استفاده از پرسشنامه استاندارد جمع آوری گردید. پایایی پرسشنامه با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ و برای سنجش روایی از روایی محتوا و سازه استفاده گردید. جامعه-ی آماری این پژوهش کارکنان آموزش و پرورش شهر سنندج که 5800 هزار نفر می‌باشد. تعداد 360 نفر به عنوان نمونه پژوهش به شیوه در دسترس انتخاب شدند. برای انجام تحلیل‌های آماری از دو نرم‌افزار SPSS25 و PLS3 SMARTاستفاده‌شده است.
یافته ها: نتایج نشان داد که تناسب فرد-سازمان بر رفتار کاری نوآورانه و کار عاطفی تاثیر مثبت و معناداری دارد. کار عاطفی بر رفتار کاری نوآورانه تاثیر مثبت و معناداری دارد و تناسب فرد- سازمان با میانجی‌گری کار عاطفی بر رفتار کاری نوآورانه تاثیر مثبت و معناداری دارد.
نتیجه گیری: تناسب فرد- سازمان و کار عاطفی که نتیجه سطح درونی سازی فرد است با هدایت حالات ذهنی کارکنان منجر به نمایش عملکرد خلاقانه و رفتار نوآورانه کارکنان می شود.

چکیده پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل توانمندسازی حکمران خوب و متعالی در آموزش و پرورش انجام شده است. روش پژوهش حاضر با رویکرد کیفی انجام شده است که دو روش فراترکیب و تحلیل تماتیک به کار گرفته شده است. جامعه شرکت‌کنندگان پژوهش حاضر را در بخش فراترکیب کتب، مقالات، پایان نامه ها و اسناد مرتبط و در بخش تحلیل تماتیک، متخصصان آموزش و پرورش با تجربه و با تحصیلات مرتبط که به کمک روش نمونه‌گیری هدفمند نظری و براساس قاعده اشباع با 7 نفر از آنان مصاحبه انجام شد. برای جمع‌آوری اطلاعات از فیش فراترکیب و همچنین پروتکل مصاحبه استفاده شد. به منظور تجزیه و تحلیل یافته‌ها از تحلیل تم استفاده شده است که در آن مضامین اولیه، سازمان‌دهنده و فراگیر استخراج شده است. به منظور تاییدپذیری و انتقال‌پذیری یافته‌ها، از خودبازبینی محقق و فرایند ساخت یافته ثبت و نگارش یافته‌ها استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان داده است که مدل توانمندسازی حکمران خوب و متعالی آموزش و پرورش سه بعد داشته است. در بعد حکمران خوب دارای مؤلفه‌هایی از جمله حاکمیت و احترام به قانون، مسئولیت و پاسخگویی، وضوح و شفافیت، مشارکت و اجماع، اثربخشی و کارایی، ظرفیت‌سازی، توسعه ارزش‌ها و پیش‌بینی‌پذیری است. در جنبه حکمرانی متعالی نیز مؤلفه‌هایی از جمله جهان‌بینی الهی، اخلاق‌محوری، مردم‌مداری، مشروعیت و مقبولیت، کارآمدی، کمال مادی و معنوی شناسایی شده است. در نهایت، روش‌های توانمندسازی از جمله آموزش و بهسازی، توسعه اجتماعات حرفه‌ای مبتنی بر همکاری، برنامه‌ریزی توسعه فردی و توسعه سیستم مشاوره و مربیگری شناسایی گردید.

چکیده پژوهش حاضر باهدف بررسی تأثیر تاب‌آوری بر شکوفایی مدیران مدارس شهرستان خرم‌آباد و نقش میانجی‌گری اعتماد، در بستر چالش‌های فزاینده نظام آموزشی انجام شد. با تکیه‌بر نظریه سرمایه روان‌شناختی و رویکرد توصیفی-همبستگی از نوع معادلات ساختاری، داده‌ها از جامعه آماری 1252 مدیر مدرسه در خرم‌آباد با نمونه‌ای که با استفاده از جدول کرجسی و مورگان حجم آن متشکل از 297 نفر برآورد شد، به روش تصادفی طبقه‌ای و با استفاده از پرسشنامه‌های استاندارد جمع‌آوری شد. نتایج نشان داد که تاب‌آوری (شامل ابعاد روان‌شناختی، اجتماعی و معنوی) تأثیر مثبت و معناداری بر شکوفایی مدیران دارد (β = 0.318, p < 0.001). همچنین، تاب‌آوری به‌طور معناداری بر اعتماد مدیران به همکارانشان تأثیرگذار است (β = 0.491, p < 0.001) و این اعتماد نیز به‌نوبه خود، به‌طور مثبت و معناداری شکوفایی مدیران را تحت تأثیر قرار می‌دهد (β = 0.305, p < 0.001). مهم‌تر از آن، نقش میانجی‌گری اعتماد در رابطه بین تاب‌آوری و شکوفایی مدیران تأیید شد (β = 0.150, p < 0.001). این یافته‌ها، اهمیت تاب‌آوری چندبعدی مدیران و لزوم تقویت اعتماد سازمانی را به‌عنوان پیش‌نیاز دستیابی به مدارس شکوفا و تاب‌آور، به‌ویژه در چارچوب سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش ایران، برجسته می‌سازد و طراحی برنامه‌های توانمندسازی یکپارچه را ضروری می‌سازد.

چکیده با توجه به تحولات آموزشی و ناکارآمدی الگوهای سنتی تدریس، نقش معلم‌رهبری در مدارس اهمیت ویژه‌ای یافته است. این پژوهش کیفی با رویکرد نظریه داده‌بنیاد نظام‌مند اشتراوس و کوربین (1997) به بررسی ابعاد معلم‌رهبری در مدارس ایران پرداخت. گردآوری داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با معلمان، مدیران و استادان شهر سنندج انجام شد و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار MAXQDA (2020) در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام شد. در کدگذاری باز 302 کد اولیه استخراج و پس از ادغام در قالب 66 کد محوری سازمان‌دهی گردید. در کدگذاری انتخابی، 18 مقوله گزینشی شکل گرفت که ساختار نهایی الگو را تشکیل داد. مدل پارادایمی شامل شرایط زمینه‌ای (ساختار متمرکز، فرهنگ سنتی، فشار کاری)، شرایط علّی (تحول نیازهای آموزشی و ناکارآمدی تدریس سنتی)، شرایط مداخله‌گر (نقش مدیر، حمایت سازمانی، آموزش ضمن خدمت)، پدیده محوری (ظهور معلم‌رهبر به‌عنوان عامل تغییر)، راهبردها (توانمندسازی، شبکه‌های یادگیری، خلاقیت و کار گروهی) و پیامدها (افزایش انگیزه، ارتقای کیفیت یادگیری، تقویت هویت حرفه‌ای و فرهنگ مشارکتی) بود. این پژوهش ضمن هم‌سویی با مطالعات بین‌المللی، تصویری بومی از معلم‌رهبری در ایران ارائه کرد و ضرورت اصلاحات ساختاری و فرهنگی برای پاسخ‌گویی به چالش‌های آموزشی امروز را نشان داد.

چکیده هدف این پژوهش فهم و تبیین فرایند شکل‌گیری هویت رهبری آموزشی در مدیران مدارس ابتدایی شهر همدان است. با توجه به آنکه هویت رهبری یک پدیده پویا، تجربه‌محور و زمینه‌مند است، رویکرد کیفی و روش نظریه‌پردازی داده‌بنیاد با الگوی تحلیلی اشتراوس و کوربین (1990) برای مطالعه انتخاب شد. مشارکت‌کنندگان شامل مدیرانی بودند که براساس شاخص‌های عملکرد رسمی آموزشی و مدیریتی در سال تحصیلی 1405-1404 به‌عنوان مدیران تراز سند تحول بنیادین شناسایی شده و دارای مدرک کارشناسی ارشد یا بالاتر بودند. داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته گردآوری و نمونه‌گیری ابتدا به‌صورت هدفمند و سپس نظری انجام شد و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده‌ها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی صورت گرفت و الگوی پارادایمی شامل پدیده محوری، شرایط علّی، شرایط زمینه‌ای، عوامل مداخله‌گر، راهبردها و پیامدها مورد استفاده قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد شکل‌گیری هویت رهبری آموزشی مدیران مدارس در پی شرایط علّی نظیر تحول در خودادراکی حرفه‌ای، تجربه ناکارآمدی رویکرد کنترل‌محور و تنش ناشی از شکاف سیاست و عمل آغاز می‌شود و در قالب پدیده محوریِ گذار از رهبری وظیفه‌محور و کنترل‌محور به رهبری یادگیری‌محور و معناگرا تبلور می‌یابد. این فرایند در بستر فرهنگ مدرسه و منابع سازمانی و تحت تأثیر استقلال مدیریتی، ظرفیت معلمان و فشار والدین پیش می‌رود. مدیران با اعتمادسازی، توسعه حرفه‌ای و تغییرات تدریجی، فرهنگ یادگیری، رشد معلمان، بهبود یادگیری دانش‌آموزان و تثبیت هویت رهبری آموزشی را تقویت می‌کنند؛ مدل نهایی می‌تواند مبنایی برای توسعه حرفه‌ای مدیران و سیاست‌های تربیت رهبران آموزشی باشد.

چکیده تحولات سریع و پیچیده در حوزه مدیریت آموزشی، محدودیت‌های ساختارهای متمرکز را آشکار ساخته و ضرورت گذار به الگوهای منعطف‌تر حکمرانی مدرسه را برجسته کرده است. در این چارچوب، تمرکززدایی راهبردی به‌عنوان رویکردی ساختاری برای ارتقای کیفیت آموزشی و تقویت خلاقیت حرفه‌ای معلمان مطرح است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر تمرکززدایی راهبردی بر کیفیت آموزشی با نقش میانجی خلاقیت حرفه‌ای معلمان انجام شد. این مطالعه از نوع همبستگی و مبتنی بر الگویابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل ۲۲۵ نفر از معلمان مدارس متوسطه ناحیه ۴ کرج بود که با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. داده‌ها از طریق پرسشنامه‌های تمرکززدایی، خلاقیت حرفه‌ای معلمان و کیفیت آموزشی گردآوری و با نرم‌افزارهای SPSS و LISREL تحلیل شد. نتایج نشان داد تمرکززدایی راهبردی اثر مستقیم و معناداری بر خلاقیت حرفه‌ای معلمان دارد (β=0.75) و خلاقیت حرفه‌ای نیز تأثیر مستقیم و مثبت بر کیفیت آموزشی نشان می‌دهد .(β=0.54) همچنین اثر غیرمستقیم تمرکززدایی بر کیفیت آموزشی از طریق خلاقیت معنادار بود(β=0.40) . شاخص‌های برازش مدل نیز انطباق مناسب الگوی پیشنهادی با داده‌های تجربی را تأیید کرد. یافته‌ها نشان می‌دهد تمرکززدایی راهبردی از طریق تقویت خلاقیت حرفه‌ای معلمان می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در ارتقای کیفیت آموزشی ایفا کند؛ ازاین‌رو، توسعه هدفمند سیاست‌های تمرکززدایی همراه با حمایت ساختاری از نوآوری حرفه‌ای معلمان توصیه می‌شود.

چکیده هدف این تحقیق ارائه الگوی مدیریت آموزشی نوپدید در عصر هوش مصنوعی با رویکرد گسترش نسل مدارس متاورس بوده است.روش تحقیق از حیث هدف کاربردی ،از لحاظ روش کیفی و از نظری گردآوری داده ها،سنتزپژوهی صورت پذیرفت. محیط پژوهش شامل کلیه مقالات منتشر شده داخلی (1405-1395) و خارجی (2026-2015) و شیوه نمونه‌گیری به شیوه هدفمند تا حد اشباع داده‌ها برپایه ملاکهای ورودی انجام گرفت. برای تحلیل داده از روش 7 مرحله ای سندلوسکی و بارسو (2007) استفاده شد.برای جمع آوری اطلاعات از سایت‌های معتبر داخلی و خارجی استفاده بعمل آمد. استخراج داده ها به روش خوانش متن مقالات انجام گرفت. روایی واعتبار مفاهیم مستخرجه به کمک شرکت کنندگان اعتباریابی شد. تحلیل داده‌ها برپایه نظام دسته‌بندی مفاهیم باز، مقوله محوری ، و مقوله هسته ای انجام شد. بطور کلی نتایج نشان داد، الگوی مدیریت آموزشی نوپدید در عصر هوش مصنوعی با رویکرد گسترش نسل مدارس متاورس مشتمل بر ابعاد دهگانه(دردسترس پذیری فرصت های یادگیری،تغییر نقش آفرینی رهبری آموزشی، ارتقای تصمیم گیری آموزشی، تحول محیط یادگیری، بهینه سازی مدیریت آموزش،حکمرانی فناوری، شبیه سازی یادگیری، شخصی سازی یادگیری، توسعه مهارتهای آموزشی نوین، و آینده پژوهی آموزش) بوده است.

چکیده هدف از انجام پژوهش بررسی نقش فضیلت‌سازمانی و رهبری دانش‌محور در رفتارهای نوآورانه معلمان ابتدایی استان کردستان بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه معلمان مقطع ابتدایی مناطق شانزده‌گانه آموزش و پرورش استان کردستان در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ به تعداد ۱۰,۴۶۹ نفر بود. نمونه پژوه شامل 363 نفر از معلمان ابتدایی استان کردستان بود که با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌ها از پرسشنامه‌های استاندارد رهبری دانش ویتالا (2004)، فضیلت‌سازمانی کامرون و همکاران (2004) و رفتار نوآورانه جانسن (2000) استفاده شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS26 و آزمون‌های همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد رهبری دانش‌محور (422/0=β) و فضیلت سازمانی (380/0=β) اثر مثبت و معناداری بر رفتارهای نوآورانه داشتند (05/0P<). بر اساس نتایج تحلیل رگرسیون، این دو متغیر در مجموع توانستند 7/19 درصد از تغییرات رفتارهای نوآورانه معلمان ابتدایی استان کردستان را تبیین کنند. همچنین، ضرایب رگرسیونی نشان داد که رهبری دانش‌محور (با ضریب تأثیر 303/0) نسبت به فضیلت سازمانی (با ضریب تأثیر 183/0) قدرت پیش‌بینی‌کننده‌ی قوی‌تری در تبیین رفتارهای نوآورانه دارد. این یافته‌ها مؤید آن است که هر دو متغیر فضیلت‌سازمانی و رهبری دانش‌محور، تأثیر معناداری بر رفتارهای نوآورانه معلمان داشته و در مدل رگرسیونی باقی می‌مانند. با توجه به یافته ها می‌توان نتیجه گرفت که هم فضیلت‌سازمانی و هم رهبری دانش‌محور نقش مؤثری در پیش‌بینی و تبیین رفتارهای نوآورانه معلمان دارند، بنابراین، تقویت رهبری دانش‌محور و فضیلت سازمانی می‌تواند زمینه ارتقای نوآوری معلمان ابتدایی را فراهم کند.

چکیده ناکارآمدی مدل‌های سنتی و سلسله‌مراتبی در سازمان‌های آموزشی که ریشه در پدیده ذاتی پادتقارنی دارد، ضرورت بازنگری بنیادین را ایجاب می‌کند. این ساختارهای عمودی، در مواجهه با مسائل بدخیم آموزشی، کارایی خود را از دست می‌دهند. پژوهش حاضر باهدف طراحی الگوی تصمیم‌گیری هم‌ارزی بر پایه مفاهیم ریاضی برای غلبه بر این عدم تعادل، با رویکرد ترکیبی اکتشافی (کیفی → کمّی) انجام شد. در مرحله کیفی، با تحلیل مضمون ۱8 مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با خبرگان، مؤلفه‌های هم‌ارزی استخراج شد. در مرحله کمّی، الگوی طراحی شده از طریق تکنیک دلفی با ۲4 متخصص (با ضریب توافق کندال بالای ۰/۸) اعتبارسنجی شد. یافته‌ها نشان داد الگوی راهبردی هم‌ارزی بر سه شرط منطقی استوار است: اول بازتابی (تضمین خودسازگاری و ثبات درونی اداره، مدرسه و خانه)، دوم تقارنی (ایجاد توازن کامل در نفوذ دوسویه به‌مثابه پادمنطق پادتقارنی) و سوم تعدی (تحقق پیوستگی راهبردی و تسری نظام‌مند تصمیمات در زنجیره ستاد، صف و خانواده). بالاترین فراوانی (3%/34) به مؤلفه‌های شرط تقارنی اختصاص یافت که گواه خلأ ساختاری در روابط قدرت سنتی است. این الگو با جایگزینی تفکر عمودی با هم‌ارزی کارکردی، چارچوبی برای ارزیابی پایداری تصمیمات ارائه داده و کاهش شکاف نظری - اجرا را ممکن می‌سازد. به‌عنوان پیشنهاد کاربردی، مدیران آموزشی باید ساختار مثلثی هم‌ارزی (تعامل متوازن اداره، مدرسه و خانه) را جایگزین نظام‌های ابلاغی یک‌سویه کنند.

چکیده پژوهش حاضر با هدف شناسایی بسترها، شایستگی‌ها، فرایندها و پیامدهای پرورش رهبری اصیل در نظام آموزش‌وپرورش ایران انجام شد. این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش تحلیل مضمون نظری/قیاسی اجرا گردید. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۲۰ نفر از خبرگان آموزش‌وپرورش گردآوری شد. مشارکت‌کنندگان به شیوه هدفمند و ملاک‌محور انتخاب شدند و شامل استادان دانشگاه، مدیران سطوح ستادی و مدیران مدارس بودند. به‌منظور افزایش استحکام علمی یافته‌ها، از راهبردهایی همچون بازبینی مشارکت‌کنندگان، بازبینی خبرگان، مثلث‌سازی داده‌ها و بررسی توافق در کدگذاری استفاده شد. یافته‌های پژوهش چهار مضمون اصلی را آشکار ساخت: (1) بسترها و پیش‌نیازهای پرورش رهبری اصیل، (2) شایستگی‌ها و ابعاد درونی رهبری اصیل، (3) کنش‌ها و فرایندهای پرورش رهبری اصیل و (4) کارکردها و پیامدهای رهبری اصیل. نتایج نشان داد که عواملی نظیر بسترهای فرهنگی و سازمانی مناسب، خودآگاهی، اخلاق‌مداری، خودتنظیمی، تعاملات انسانی مؤثر، آموزش‌های کاربردی، یادگیری مستمر، مشارکت در تصمیم‌گیری، حمایت سازمانی و بهره‌گیری از فناوری‌های آموزشی، نقش تعیین‌کننده‌ای در پرورش رهبران اصیل دارند. همچنین رهبری اصیل با تقویت فرهنگ سازمانی، افزایش اعتماد، بهبود تعاملات حرفه‌ای، ارتقای عملکرد جمعی، ایجاد انگیزش، رشد مستمر و افزایش رضایت ذی‌نفعان همراه است. در مجموع، یافته‌ها نشان می‌دهد که پرورش رهبری اصیل در آموزش‌وپرورش ایران فرایندی چندبعدی، تعاملی و زمینه‌مند است که در بستر تعامل عوامل فردی، فرهنگی، اخلاقی، آموزشی و سازمانی شکل می‌گیرد. بر این اساس، توجه هم‌زمان به این ابعاد می‌تواند زمینه توسعه رهبران اصیل و ارتقای اثربخشی نظام آموزشی را فراهم سازد.

چکیده منتورینگ به عنوان یکی از راهبردهای اثربخش در توسعه حرفه‌ای، با ایجاد ارتباطی حمایتی میان منتور (فرد باتجربه) و منتی (فرد کم‌تجربه)، بستری برای انتقال دانش، مهارت‌ها و ارزش‌های حرفه‌ای فراهم می‌کند. بررسی‌ها نشان می‌دهد که این فرآیند هنوز جایگاه مناسبی در برنامه‌های آموزشی دانشگاه فرهنگیان ندارد و از طرفی تغییر و تحولات دیجیتال نیز تاثیر قابل توجهی بر این فرایند دارد. از این رو، پژوهش کیفی حاضر با هدف بازتعریف منتورینگ در دانشگاه فرهنگیان با لحاظ تحول دیجیتال انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۴ نفر از اعضای هیأت‌علمی و دانشجومعلمان که دارای تجربه منتورینگ بودند، گردآوری و با استفاده از روش تحلیل مضمون مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته‌های پژوهش منجر به شناسایی شش مضمون فراگیر شامل: تحول در نقش و هویت منتور، تغییر در فرآیند ارتباط و تعامل منتور–منتی، تأثیر فناوری بر کیفیت و اثربخشی منتورینگ، تطبیق منتورینگ با نسل دیجیتال، چالش‌های ساختاری و فرهنگی در منتورینگ عصر دیجیتال و بازتعریف مفهوم منتورینگ در عصر دیجیتال شد. نتایج نشان داد که تحول دیجیتال موجب گذار منتورینگ از یک رابطه فردی و سلسله‌مراتبی به یک فرایند شبکه‌ای، چندسطحی و فناورانه شده است به‌گونه‌ای که منتور دیگر تنها منبع انتقال دانش نیست، بلکه نقطه‌ای محوری برای اتصال منتی به منابع گسترده‌تر تبدیل می‌شود. همچنین فناوری‌های نوظهور، به‌ویژه هوش مصنوعی، ضمن افزایش شخصی‌سازی و کارآمدی منتورینگ، چالش‌هایی نظیر کاهش تعامل انسانی، نگرانی‌های اخلاقی و مسائل حریم خصوصی را نیز به همراه دارند که ضرورت حفظ نقش انسان در چرخه تصمیم‌گیری را برجسته می‌سازد.

چکیده این پژوهش با هدف تبیین فرایند شکل‌گیری هویت پژوهشی و یادگیری سازمانی در مدارس موفق و الگو انجام شد. با توجه به ماهیت تجربه‌محور این مفاهیم، رویکرد کیفی و روش نظریه‌پردازی داده‌بنیاد بر اساس چارچوب اشتراوس و کوربین (1990) به کار گرفته شد. مشارکت‌کنندگان شامل مدیران، معاونان و معلمان مدارس تراز سند تحول بنیادین بودند که بر پایه شواهد عملکرد آموزشی و نشانه‌های یادگیری سازمانی انتخاب شدند. گردآوری داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته انجام گرفت؛ نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند آغاز و تا اشباع نظری به شیوه نظری ادامه یافت. تحلیل داده‌ها هم‌زمان با گردآوری و از طریق کدگذاری باز، محوری و انتخابی صورت پذیرفت و سازمان‌دهی مفهومی یافته‌ها با بهره‌گیری از الگوی پارادایمی شامل شرایط علّی، زمینه‌ای، عوامل مداخله‌گر، راهبردها و پیامدها انجام شد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد هویت پژوهشی مدرسه در یک فرایند علّی ـ زمینه‌ای و تدریجی شکل می‌گیرد؛ به‌گونه‌ای که ضرورت بازاندیشی حرفه‌ای و رهبری حمایتی به‌عنوان محرک‌های آغازین، در بستر شرایط ساختاری و فرهنگی مدرسه فعال می‌شوند و از طریق سازوکارهایی چون اجتماعات یادگیری حرفه‌ای، اقدام‌پژوهی مسئله‌محور و تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد، به تکوین تدریجی و بافت‌مند هویت پژوهشی منجر می‌گردند. این هویت که ماهیتی غیرخطی و مبتنی بر اعتماد حرفه‌ای دارد، نه‌تنها کیفیت تدریس و یادگیری و انگیزش معلمان را ارتقا می‌دهد، بلکه نگرش مسئله‌محور را در مدرسه نهادینه می‌سازد. بر این اساس، یادگیری سازمانی پایدار زمانی تحقق می‌یابد که هویت پژوهشی از سطح نگرش فردی فراتر رفته و در رهبری، ساختار و تعاملات حرفه‌ای مدرسه بازتولید شود.

چکیده پژوهش حاضر با هدف واکاوی تجارب زیسته مدیران و معلمان مدارس ابتدایی از چالش‌ها و فرصت‌های مدیریت فناوری و حفظ سلامت روان در دوران «جنگ رمضان» انجام شد. این مطالعه در پارادایم تفسیری و با رویکرد کیفی از نوع پدیدارشناسی توصیفی انجام گرفت. مشارکت‌کنندگان شامل ۱۶ نفر از مدیران و معلمان مدارس ابتدایی استان ایلام بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند از نوع گلوله‌برفی انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته حضوری و مجازی جمع‌آوری و با استفاده از روش هفت‌مرحله‌ای کلایزی تحلیل شدند. چهار تم اصلی شامل «زیست‌بوم فناوری در مدارس بحران‌زده»، «چالش‌های زیرساختی و انسانی فناوری»، «تاب‌آوری روانی و برنامه‌های حمایتی» و «رهبری تطبیقی در بحران: درس‌آموخته‌ها» شناسایی شدند. یافته‌ها نشان داد ناپایداری اینترنت، شکاف دیجیتالی نسلی میان معلمان، آسیب‌پذیری‌های امنیتی و فشار مالی بر خانواده‌ها از مهم‌ترین چالش‌ها بودند. در مقابل، معلمان با ایفای نقش «چشم‌های مراقب» و اتخاذ راهبردهایی نظیر ایجاد فضای امن، کاهش بار درسی و همکاری شبکه‌ای با خانواده و نهادهای محلی، توانستند تداوم آموزش و حفظ سلامت روان دانش‌آموزان را ممکن سازند. رهبری آموزشی در بحران نیازمند گذار از رویکردهای صرفاً مدیریتی به سوی رهبری تطبیقی، تاب‌آور و شبکه‌ای است. اولویت سادگی و قابلیت آفلاین، توانمندسازی پیش از بحران و طراحی مدرسه ترکیبی هوشمند، مهم‌ترین درس‌آموخته‌های این پژوهش برای نظام آموزشی ایران هستند.

چکیده پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی مطلوب حکمرانی علم و فناوری در نظام آموزش عالی انجام شد. این مطالعه از نوع پژوهش‌های کیفی بوده و با رویکرد نظریه داده‌بنیاد اجرا گردید. مشارکت‌کنندگان پژوهش شامل متخصصان، صاحب‌نظران حوزه مدیریت آموزش عالی و سیاست‌گذاران وزارت علوم، تحقیقات و فناوری بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند، ۱۴ نفر به‌عنوان مطلعان کلیدی انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و برای اطمینان از اعتبار و روایی، از روش بازبینی مشارکت‌کنندگان و کدگذاری مجدد توسط خبرگان استفاده شد. تحلیل داده‌ها بر اساس سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی صورت گرفت که در نهایت ۱۶۷ کد باز و ۲۵ مقوله استخراج شد. یافته‌ها نشان داد الگوی مطلوب حکمرانی علم و فناوری در آموزش عالی در قالب شش بُعد اصلی قابل تبیین است. شرایط علی شامل حکمرانی و سیاست‌گذاری، استقلال و خودگردانی دانشگاه، دیپلماسی علمی و شبکه‌سازی جهانی، و بازطراحی حکمرانی و چابک‌سازی نهادی است. شرایط محوری شامل حکمرانی مطلوب و یکپارچه علم و فناوری، مأموریت‌محوری و مسئله‌گرایی راهبردی، هم‌آفرینی دانش و تعاملات اکوسیستمی، و حکمرانی داده‌محور و تحول فناورانه است. شرایط زمینه‌ای نیز توانمندسازی سرمایه فکری، شایسته‌سالاری علمی، فرهنگ یادگیرنده و نوآوری‌پذیر، پایداری مالی و ثبات حکمرانی را دربرمی‌گیرد. همچنین، شرایط مداخله‌گر در حوزه‌های استقلال دانشگاه، ساختار و مدیریت، منابع انسانی، اقتصاد، فناوری، بین‌الملل و فرهنگ شناسایی شد. راهبردهای اصلی شامل هم‌راستاسازی نهادی، هماهنگی چندسطحی، تمرکززدایی دانشگاهی و تنظیم‌گری هوشمند است. پیامدهای الگو نیز کارآمدی نظام آموزش عالی، رشد پایدار و رقابت‌پذیری ملی است.

چکیده گروه‌های آموزشی به‌عنوان یکی از سازوکارهای کلیدی توسعه حرفه‌ای معلمان، نقش مؤثری در ارتقای کیفیت آموزش و بهبود فرایندهای یاددهی ـ یادگیری دارند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل اثربخشی گروه‌های آموزشی آموزش و پرورش استان سمنان، شناسایی چالش‌ها و موانع پیش‌روی آن‌ها و ارائه راهکارهای ارتقای عملکرد این گروه‌ها انجام شد. این پژوهش با رویکرد آمیخته و طرح تبیینی متوالی انجام شد. در بخش کمی، جامعه آماری شامل کلیه معلمان دوره‌های ابتدایی و متوسطه آموزش و پرورش استان سمنان بود که 195 نفر از آنان با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شدند. داده‌ها از طریق پرسشنامه محقق‌ساخته مبتنی بر الگوی اولیوا و پاولز (2004) گردآوری و با استفاده از روش‌های آماری توصیفی و استنباطی تحلیل شد. در بخش کیفی، جامعه آماری شامل سرگروه‌های آموزشی، مدیران، کارشناسان آموزشی و معلمان مرتبط با گروه‌های آموزشی بود که 15 نفر از آنان با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با روش تحلیل مضمون بررسی شدند. یافته‌های بخش کمی نشان داد اثربخشی گروه‌های آموزشی پایین‌تر از سطح ملاک مورد انتظار بوده و نقش‌های رهبری حرفه‌ای و ارزیابانه نسبت به سایر ابعاد از وضعیت ضعیف‌تری برخوردارند. یافته‌های کیفی نیز دو مضمون فراگیر شامل «گسست سیاست‌گذاری آموزشی و نیازهای واقعی میدان آموزش» و «کاهش کارآمدی تعاملات حرفه‌ای در ساختار گروه‌های آموزشی» را به‌عنوان مهم‌ترین چالش‌های اثربخشی شناسایی کرد. همچنین استقرار نظام یادگیری حرفه‌ای معلمان، توسعه ظرفیت‌های آموزشی، تقویت پاسخگویی حرفه‌ای و اصلاح ساختارهای مدیریتی به‌عنوان راهکارهای ارتقای اثربخشی گروه‌های آموزشی مطرح شد.

چکیده ترک دانشگاه‌های مناطق کمترتوسعه‌یافته توسط اعضای هیأت علمی، یکی از چالش‌های مهم نظام آموزش عالی ایران است که پیامدهایی همچون کاهش ظرفیت علمی دانشگاه‌ها، افت کیفیت و تشدید نابرابری‌های منطقه‌ای را به همراه دارد. پژوهش حاضر با هدف تبیین فرایند شکل‌گیری تصمیم اعضای هیأت علمی برای ترک این دانشگاه‌ها انجام شد. این پژوهش با رویکرد کیفی و مبتنی بر نظریه زمینه‌ای سازه‌انگار انجام گرفت. مشارکت‌کنندگان شامل 16 نفر از اعضای هیأت علمی دارای تجربه ترک دانشگاه‌های مناطق کمترتوسعه‌یافته بودند که با نمونه‌گیری هدفمند و سپس نظری تا دستیابی به اشباع نظری انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با بهره‌گیری از منطق کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد تصمیم به ترک دانشگاه حاصل تأثیر یک عامل منفرد نیست، بلکه از برهم‌کنش تدریجی شرایط اقتصادی، حرفه‌ای، سازمانی، خانوادگی و منطقه‌ای و شکل‌گیری «ادراک بن‌بست جامع مسیر زندگی و حرفه‌ای» به‌عنوان مضمون محوری ناشی می‌شود. همچنین، اعضای هیأت علمی پیش از ترک دانشگاه، راهبردهایی مانند تحمل شرایط، تلاش برای اصلاح وضعیت، انتقال، مأموریت و مرخصی را تجربه کردند و تنها پس از ناکامی این راهبردها تصمیم به ترک دانشگاه گرفتند. مدل نظری ارائه‌شده، ترک دانشگاه را فرایندی تدریجی، زمینه‌مند و چندمرحله‌ای تبیین و چارچوبی مفهومی برای فهم این پدیده ارائه می‌کند. یافته‌ها نشان داد نگهداشت اعضای هیأت علمی مستلزم سیاست‌هایی یکپارچه است که ابعاد اقتصادی، حرفه‌ای، سازمانی، خانوادگی و منطقه‌ای را به‌طور هم‌زمان پوشش دهد. ازاین‌رو، کاهش نابرابری‌های منطقه‌ای و تقویت ظرفیت‌های حرفه‌ای، پژوهشی و رفاهی دانشگاه‌های مناطق کمترتوسعه‌یافته از الزامات سیاست‌گذاری در این حوزه است.

چکیده این پژوهش با هدف واکاوی مشکلات فرایند اجرای پایان نامه و رساله‌های دانشجویان دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران و ارائه راهکارهایی برای رفع مشکلات موجود انجام شد. پژوهش حاضر در چارچوب رویکرد کیفی و با روش پدیدارشناسی انجام شد. میدان پژوهش، دانشگاه تهران بود و مشارکت‌کنندگان 8 نفر از دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران بودند که از طریق نمونه‌گیری هدفمند از نوع ملاکی تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. داده‌ها با استفاده از مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته جمع‌آوری شدند. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش جیورجی و در پنج گام انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان داد که ادراک دانشجویان تحصیلات تکمیلی از مشکلات دانشجویان در فرایند اجرای پایان نامه‌ها و رساله‌هایشان به 7 مضمون کلی شامل مشکلات دانشجو یا عوامل فردی (9 زیرمضمون)، مشکلات اساتید (10 زیر مضمون)، مشکلات کلان جامعه (8 زیرمضمون)، مشکلات بروکراتیک (8 زیر مضمون)، مشکل در انتخاب موضوع (2 زیرمضمون)، مشکلات مادی (3 زیرمضمون) و مشکلات اجرا (2 زیرمضمون) را شامل می‌شود.

چکیده هدف این تحقیق بررسی تاثیر رهبری کوانتومی برتعهد به تغییر از طریق کیفیت ارتباطات درک شده از تغییر وآمادگی برای تغییر بود. تحقیق حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر نحوه گردآوری اطلاعات توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری تحقیق حاضر را کلیه کارکنان شاغل دردانشگاه آزاد اسلامی واحداصفهان به تعداد1000تشکیل دادند که از طریق فرمول نمونه گیری کوکران تعداد 287 نفر به عنوان نمونه از طریق روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند ابزار پژوهش پرسشنامه استاندارد رهبری کوانتومی شلتون(2003) و پرسش نامه استاندارد تعهد به تغییر فدور و همکاران(2009) و پرسش نامه استاندارد ارتباطات درک شده از تغییر ارائه شده توسط میلر و مانگ(1985) و پرسش نامه استاندارد آمادگی بر تغییر ارائه شده توسط هولت و همکاران(2007) بودند روایی مورد تائید قرار گرفت و از سوی دیگرپایایی پرسش نامه ها با روش آلفای کرونباخ به ترتیب پرسشنامه رهبری کوانتومی (93/0) و پرسش نامه تعهد به تغییر(81/0) و پرسش نامه ارتباطات درک شده از تغییر(85/0) و پرسش نامه آمادگی بر تغییر(92/0) برآورد شد . تجزیه و تحلیل داده ها در سطح استنباطی مشتمل بر مدل سازی معادلات ساختاری انجام گرفت. نتایج تحقیق نشان داد که رهبری کوانتومی از طریق آمادگی برای تغییر بر تعهد به تغییر تاثیر مثبت و معناداری دارد که ضریب این تاثیر 39/0 می باشد ولی از طریق کیفیت رابطه بر تعهد به تغییر تاثیر معناداری ندارد همچنین تاثیر مستقیم بر تعهد به تغییر نیز معنادار نمی باشد.

چکیده هدف این تحقیق بررسی تأثیر بدبینی سازمانی بر رفتارهای انحرافی در محیط کار از طریق سکوت سازمانی و رهبری مخرب است. تحقیق حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر نحوه گردآوری اطلاعات توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه آماری تحقیق حاضر را کلیه کارکنان دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان به تعداد1000 تشکیل دادند که از طریق فرمول نمونه‌گیری کوکران تعداد 287 نفر به عنوان نمونه از طریق روش نمونه‌گیری طبقه‌ای متناسب با حجم انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه استاندارد بدبینی سازمانی دین و همکاران (1998) و پرسشنامه استاندارد رفتارهای انحرافی در محیط کار بنت و رابینسون (2000) و پرسشنامه سکوت سازمانی واکولا و برادوس (2005) و پرسشنامه استاندارد رهبری مخرب گل‌پرور (1393) بودند که روایی پرسشنامه‌ها بر اساس روایی محتوایی با استفاده از نظر صاحب‌نظران، صوری بر مبنای دیدگاه تعدادی از جامعه آماری و سازه با روش تحلیل عاملی مورد بررسی قرار گرفتند و پس از اصطلاحات لازم روایی مورد تأیید قرار گرفت و از سوی دیگر پایایی پرسشنامه‌ها با روش آلفای کرونباخ به ترتیب (88/0)، (85/0)، (89/0) و (87/0) برآورد شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها در سطح استنباطی مشتمل بر مدل‌سازی معادلات ساختاری انجام گرفت. نتایج تحقیق نشان داد که بدبینی سازمانی از طریق سکوت سازمانی بر رفتارهای انحرافی در محیط کار تأثیر مثبت و معناداری دارد که ضریب این تأثیر (55/)0 است و از طریق رهبری مخرب بر رفتارهای انحرافی در محیط کار تأثیر مثبت و معناداری دارد که ضریب این تأثیر 44/0 است و همچنین بدبینی سازمانی بر رفتارهای انحرافی در محیط کار تأثیر مثبت و معناداری دارد که ضریب این تأثیر 88/0 است.

چکیده هدف اصلی این پژوهش واکاوی درک کنشگران اجتماع علمی از الگوی اعتبارسنجی نظام آموزش عالی کشور و طراحی الگوی اعتبارسنجی مناسب است. این پژوهش، ازنظر هدف، از نوع پژوهش­های توسعه­ای و به لحاظ روش،مبتنی بر نظریه زمینه­ایاست.بر اساس این روش، تلاش محققان بر آن بوده است تا به معانی، دیدگاه­ها و سازوکارهای ذهنی کنشگران آموزش عالی پی برده شوند. چهار ابزار اصلی گردآوری داده‌های این پژوهش مصاحبه، مشاهده، یادداشت­برداری و مرور اسناد بوده است. بر اساس روش‌شناسی زمینه‌ای، و با بررسی داده­های به‌دست‌آمده در مرحله­ی اول کدگذاری باز، 2027 مفهوم به دست آمد. داده­های مرحله­ی دوم کدگذاری باز، در قالب 1262 مفهوم و 157 مقوله­ی عمده طبقه­بندی شدند. در مرحله کدگذاری محوری، 25 مقوله هسته­ای تعیین شدند. در مرحله­ی کدگذاری انتخابی 25 مقوله­ی هسته­ای به سطح انتزاعی بالاتر ارتقاء داده شد و برحسب ویژگی­های شرایطی، تعاملی/فرایندی و پیامدی طبقه­بندی شد. در پایان، مقوله­ی گفتمان کیفیت، بیم و امید، را به‌عنوان اصلی­ترین و نهایی­ترین مقوله­ی هسته­ای انتخاب و بسط داده شدند. این پژوهش نشان می‌دهد، کیفیت مفهومی پیچیده و چندبعدی است. بر این پایه، توجه چندجانبه و کلی‌گرا نسبت به اعتبارسنجی و تضمین کیفیت نظام آموزش عالی ایران و دوری از نگاه جزیره­ای و جزء­گرا لازم است.

چکیده هدف این پژوهش تعیین تأثیر رهبری اسلامی بر رفتارهای انحرافی در محیط کار از طریق اخلاق کار اسلامی و سرمایه اجتماعی (موردمطالعه: دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)) است. پژوهش حاضر ازنظر هدف کاربردی و ازنظر نحوه گردآوری اطلاعات توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه آماری پژوهش حاضر را کلیه کارکنان شاغل در دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان به تعداد 1000 تشکیل دادند که از طریق فرمول نمونه‌گیری کوکران تعداد 287 نفر به‌عنوان نمونه از طریق روش نمونه‌گیری طبقه‌ای متناسب با حجم انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه استاندارد رهبری اسلامی Khaliq Ahmad and Ogunsola (2011)، پرسشنامه استاندارد رفتارهای انحرافی در محیط کار Robinson and Bennett (2000) و پرسشنامه سرمایه اجتماعی  Nahapitogoshal(1998) و پرسشنامه استاندارد اخلاق کار- اسلامی Ali (1988) بود که روایی پرسشنامه‌ها بر اساس روایی محتوایی، صوری و سازه موردبررسی قرار گرفتند و پس از اصطلاحات لازم روایی مورد تأیید قرار گرفت و از سوی دیگر پایایی پرسشنامه‌ها با روش آلفای کرونباخ به ترتیب 93/0، 91/0، 91/0 و 92/0 برآورد شد و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها در سطح استنباطی مشتمل بر مدل‌سازی معادلات ساختاری انجام گرفت. نتایج پژوهش نشان داد که رهبری اسلامی از طریق اخلاق کار اسلامی بر رفتارهای انحرافی در محیط کار تأثیر منفی و معناداری دارد که ضریب این تأثیر 78/0- است و از طریق سرمایه اجتماعی بر رفتارهای انحرافی در محیط کار تأثیر منفی و معناداری دارد که ضریب این تأثیر 67/0- است و همچنین تأثیر مستقیم رهبری اسلامی بر رفتارهای انحرافی در محیط کار معنادار منفی ضریب این تأثیر 77/0- است.

چکیده سیستم برنامه‌ریزی منابع سازمان (ERP) در دانشگاه هرروز رو به گسترش است. یکی از عوامل کلیدی مؤثر بر موفقیت برنامه‌ریزی منابع سازمان، رهبران ارشد هستند. هرچند مطالعات گذشته از زوایای مختلف تأثیر رهبری بر موفقیت برنامه‌ریزی منابع سازمان را بررسی نموده‌اند، بااین‌حال، نقش رهبری تحول‌آفرین در موفقیت برنامه‌ریزی منابع سازمان دانشگاه مطالعه نشده است. هدف این پژوهش، تعیین نقش رهبری تحول‌آفرین در موفقیت برنامه‌ریزی منابع سازمان (ERP) در دانشگاه‌ بود. علاوه بر این، نقش واسطه‌ای فرهنگ‌سازمانی و تسهیم دانش در رابطه بین رهبری تحوّلی و موفقیت برنامه‌ریزی منابع سازمان بررسی شد. مدل پژوهش در دانشگاه علامه طباطبائی، دانشگاه علوم اقتصادی و وزارت علوم، تحقیقات و فناوری آزمون شد. تحلیل همبستگی چند متغیره داده‌ها بر روی پرسشنامه‌های تکمیل‌شده 200 نفر از کارمندان انجام شد. نتایج تحلیل مسیر نشان داد رهبری تحوّل آفرین بر موفقیت برنامه‌ریزی منابع سازمان اثر مستقیم دارد، همچنین به‌واسطه فرهنگ‌سازمانی موجب موفقیت برنامه‌ریزی منابع سازمان می‌شود، بااین‌حال، اثر مستقیم رهبری تحوّلی بر تسهیم دانش آشکار معنی‌دار نبود. یافته‌های پژوهش نشان داد فرهنگ‌سازمانی و تسهیم دانش آشکار بر موفقیت برنامه‌ریزی منابع سازمان اثر مستقیم دارد و تسهیم دانش آشکار ERP ارتباط بین رهبری تحوّلی و موفقیت برنامه‌ریزی منابع سازمان را تعدیل می‌کند. نتایج این پژوهش دلالت‌هایی برای مدیران ارشد در جهت تسهیل فرهنگی مناسب به‌طوری‌که موجب توسعه تسهیم دانش ERP و رسیدن به بهبود سازمانی با استفاده از سیستم‌های برنامه‌ریزی منابع سازمان شود، ارائه می‌دهد.

چکیده معنویت در محیط کار، از مفاهیم جدیدی است که در سالهای اخیر در ادبیات مدیریت و کسب‌ و کار ظهور کرده است. هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی رابطه معنویت سازمانی و تعهد سازمانی کارکنان دانشگاه رازی کرمانشاه می‌باشد. این مطالعه برحسب هدف از نوع کاربردی، ازنظر نحوه اجرا توصیفی و ازنظر آماری توصیفی بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه کارکنان دانشکاه رازی ( 500 نفر) که در نیمه اول سال 1393 مشغول به کار بودند. نمونه آماری با استفاده از جدول مورگان و با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس 200 نفر انتخاب شدند که به‌ کمک پرسشنامه ی معنویت سازمانی (شموس و دوچون، 2000 و میلیمن، 2003) و تعهد سازمانی (خان،2002) مورد ارزیابی قرار گرفتند. برای تجزیه ‌و تحلیل اطلاعات از روش‌های آمار توصیفی و استنباطی (t دو گروه مستقل، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون گام ‌به ‌گام) استفاده‌ شد. یافته‌ها نشان دهنده رابطه مثبت و معنادار بین ابعاد معنویت سازمانی و تعهد سازمانی می باشد و میانگین نمرات کلی معنویت سازمانی، همسو با اهداف سازمان می باشد و تعهد مداوم مردان بالاتر از زنان بود. بررسی سایر فرضیات نشانگر آن است که بین ابعاد معنویت سازمانی و تعهد سازمانی رابطه وجود دارد. طبق تحلیل رگرسیون ابعاد احساس همبستگی با همکاران و همسویی با اهداف سازمان از ابعاد معنویت سازمانی پیش‌بینی کننده مثبت تعهد عاطفی بودند و بعد احساس همبستگی با همکاران، تعهد مداوم را پیش‌بینی می‌کرد. نمرات کلی معنویت سازمانی هم پیش‌بینی کننده مثبتی برای تعهد هنجاری می باشد.

چکیده هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه منبع کنترل و خودکنترلی با تعهد سازمانی در کارمندان آموزش و پرورش شهر سبزوار بود. بدین منظور گروهی متشکل از 70نفر از بین 120کارمند با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده به عنوان نمونه انتخاب شدند و در این پژوهش شرکت کردند. داده های تحقیق نیز با استفاده از پرسشنامه های منبع کنترل راتر با ضریب پایایی (83/0)، پرسشنامه خود کنترلی نیواستورم و دیویس با ضریب پایایی(65/0) و پرسشنامه تعهد سازمانی آلن ومایر با ضریب پایایی(79/0) جمع آوری گردید. داده های جمع آوری شده تحقیق با استفاده ازآزمون همبستگی پیرسون, تحلیل واریانس چند متغیره (MANOVA) و دیگر آزمون های تعقیبی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج حاصله نشان داد منبع کنترل و خودکنترلی با تعهد سازمانی رابطه مثبت دارند و آن را پیش می‏کنند به علاوه بین منبع کنترل و خودکنترلی با هر یک از ابعاد سه گانه تعهد سازمانی نیز رابطه مثبت و معنادار بود