نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• مهدی عبداله زاده ¹
• عادل زاهد بابلان ²
• مهدی معینی کیا ²
• علی خالق خواه ²

¹ دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

² استاد، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

چکیده

پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتباریابی الگوی مدرسه تاب‌آور برای دوره ابتدایی انجام شد. این مطالعه از نوع مطالعات آمیخته اکتشافی (کیفی-کمی) است. میدان پژوهش در بخش کیفی را خبرگان دانشگاهی و مدیران و معلمان نمونه استان آذربایجان غربی تشکیل می‌دهند که ۱۷ نفر با روش نمونه‌گیری هدفمند و بر اساس اصل اشباع نظری به عنوان نمونه انتخاب شدند. در بخش کمی جامعه آماری شامل تمامی معلمان مدارس ابتدایی شهرستان ارومیه در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ است که با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای ۳۴۶ نفر بر اساس فرمول کوکران به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها در بخش کیفی مصاحبه نیمه ساختاریافته و در بخش کمی پرسشنامه محقق ساخته بود. اطلاعات جمع آوری شده از مصاحبه ها با روش تحلیل مضمون در نرم افزار Maxqda2020 تجزیه و تحلیل شد. اطلاعات جمع‌آوری شده در بخش کمی در نرم‌افزارهای Spss26 و Smart-Pls3 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌های بخش کیفی نشان داد که الگوی مدرسه تاب‌آور برای دوره ابتدایی از هشت مضمون فراگیر عوامل زیرساختی، عوامل ساختاری، عوامل مدیریتی، عوامل فرهنگی، عوامل پداگوژیکی، عاملیت معلمان، تاب‌آوری دانش‌آموزان و حمایت ذینفعان تشکیل می‌شود. نتایج بخش کمی نشان داد که تمامی متغیرهای مشاهده پذیر دارای بار عاملی قابل قبولی بر روی متغیر مکنون متناظر خود می‌باشند و در سطح ۰/۰۱ معنادار هستند. همچنین، مقدار شاخص GOF برابر با ۰/۶۲۲ به دست آمد که نشان‌دهنده برازش مطلوب مدل کلی پژوهش است. الگوی طراحی‌شده می‌تواند نقش مؤثری در بهبود کیفیت و تاب‌آوری نظام آموزشی ایفا کند.

کلیدواژه‌ها

• تحلیل مضمون
• دوره ابتدایی
• مدرسه تاب‌آور
• طراحی
• اعتباریابی

موضوعات

• رهبری در سازمان های آموزشی

عنوان مقاله [English]

Designing and Validating a Resilient School Model for Primary School

نویسندگان [English]

• Mehdi Abdolahzadeh ¹
• Adel Zahed Babelan ²
• Mahdi Moeinikia ²
• Ali khaleghkhah ²

¹ PhD student of educational management, Department of Educational Sciences, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili , Ardabil, Iran

² Professor., Department of Educational Sciences, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran

چکیده [English]

The present study aimed to design and validate a resilience model for elementary schools. This research utilized an exploratory mixed-methods approach (qualitative-quantitative). The qualitative sample consisted of 17 academic experts and exemplary teachers and principals from West Azerbaijan province, selected through purposive sampling based on theoretical saturation. In the quantitative phase, the statistical population included all elementary school teachers in Urmia during the 2024-2025 academic year, with 346 participants selected through stratified random sampling using Cochran's formula. Data collection instruments included semi-structured interviews in the qualitative phase and a researcher-made questionnaire in the quantitative phase. Interview data were analyzed using thematic analysis in MAXQDA2020, while quantitative data were analyzed using SPSS26 and Smart-PLS3. Qualitative findings revealed that the resilience model for elementary schools comprises eight overarching themes: infrastructural factors, structural factors, managerial factors, cultural factors, pedagogical factors, teacher agency, student resilience, and stakeholder support. Quantitative results demonstrated that all observed variables had acceptable factor loadings on their respective latent variables and were significant at the 0.01 level. The Goodness of Fit (GOF) index value of 0.622 indicated a favorable fit for the overall research model. The designed model can effectively enhance the quality and resilience of the educational system.

کلیدواژه‌ها [English]

• Thematic Analysis
• Primary School
• Resilient School
• Design
• Validation