دوره و شماره: دوره 7، شماره 25، بهار 1402 
مقاله پژوهشی

طراحی الگوی تسهیل فرایند یاددهی - یادگیری

صفحه 7-45

https://doi.org/10.22054/jrlat.2023.71972.1647

شیوا فرضعلی وند، یداله مهرعلیزاده، سید عباس رضوی

چکیده چکیده
هدف پژوهش حاضر، طراحی الگوی تسهیل فرآیند یاددهی-یادگیری بر اساس تجارب مدیران زن مدارس ابتدایی بود. به‌‏منظور نیل به این هدف از رویکرد کیفی و روش داده بنیاد استفاده شده است. جامعه پژوهش شامل مدیران زن مدارس ابتدایی شهرستان ایذه به تعداد 39 نفر بود. نمونه‏‌گیری به روش گلوله برفی تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت و درنهایت با 12 نفر از مدیران زن مدارس ابتدایی شهرستان ایذه مصاحبه نیمه ساختاریافته انجام شد و سپس اطلاعات گردآوری‏شده در مصاحبه‏‌ها با استفاده از سه مرحله اصلی کدگذاری داده‏‌ها (باز، محوری و انتخابی) تجزیه‏‌وتحلیل شدند. در مرحله اول کدگذاری باز 285 کد اولیه شناسایی شد که پس از حذف کدهای تکراری به 123 کد کاهش یافت. در مرحله کدگذاری محوری، از برقراری پیوند و ارتباط بین مفاهیم 21 مقوله به دست آمد سپس این مقوله‌‏ها در 6 طبقه اصلی (مقوله محوری، شرایط علی، شرایط زمینه‌‏ای، شرایط مداخله‌‏گر، راهبردها و پیامدها) دسته‌‏بندی شدند و الگوی نهایی تسهیل فرآیند یاددهی-یادگیری حاصل شد. بر اساس نظریه حاصل‌‏شده از یافته‌‏های پژوهش شرایط علی و اثرگذار بر تسهیل فرایند یاددهی-یادگیری، شرایط زمینه‌‏ای، عوامل مداخله‏‌گر، راهبردها و استراتژی‏‌ها و پیامد آن‏ها بررسی و الگوی نهایی ارائه شده است.

مقاله پژوهشی

شناسایی و اولویت‏بندی مؤلفه‏ها و شاخص‏های نابرابری آموزشی در مدارس دوره ابتدایی

صفحه 47-76

https://doi.org/10.22054/jrlat.2023.71290.1630

مسلم پیری زمانه، عباس عباس پور، حمید رحیمیان

چکیده چکیده
این تحقیق با هدف شناسایی و اولویت‏‌بندی شاخص‏‌های نابرابری آموزشی در مدارس ابتدایی شهر تهران انجام‌‏شده و از نوع پژوهش‏‌های ترکیبی از نوع اکتشافی است. جامعه آماری موردبررسی کلیه مدارس ابتدایی دولتی شهر تهران بوده است. نمونۀ آماری در بخش کیفی شامل 14 نفر از خبرگان و صاحب‏نظران حوزه آموزش عمومی که به شیوه نمونه‌‏گیری گلوله برفی انتخاب شدند. ابزارهای جمع‌‏آوری اطلاعات شامل مصاحبه نیمه ساختاریافته، چک‏‌لیست محقق ساخته است. نتایج نشان داد که نابرابری آموزشی در سطح مدارس ابتدایی شهر تهران شامل 7 مضمون فراگیر، 28 مضمون سازمان دهنده است که عبارت‏‌اند از: مؤلفه درونداد شامل 4 شاخص، مؤلفه فرایند مدرسه شامل 6 شاخص، مؤلفه زمینه خانوادگی شامل 6 شاخص، مؤلفه برونداد شامل 8 شاخص، زمینه فردی نابرابری شامل 4 شاخص، تأثیرات اجتماعی ‏و سیاسی نابرابری‏‌ها‏ در آموزش‌‏وپرورش شامل 4 شاخص، شاخص‏‌های جغرافیایی. همچنین ازنظر میزان تأثیرگذاری مؤلفه‌‏ها و شاخص‌‏ها بر افزایش نابرابری اولویت یکم شرایط اقتصادی خانواده‌‏ها، اولویت دوم امکانات و فضای آموزشی، اولویت سوم وضعیت اجتماعی خانواده‏‌ها، اولویت چهارم شاخص‎‌‏‌های جغرافیایی، اولویت پنجم میزان دسترسی و میزان بهره‌‏مندی از آموزش و اولویت‏‌های بعدی به ترتیب منابع انسانی (معلمان خوب)، سرمایه فرهنگی خانواده، آرزوی تحصیلی دانش‏‌آموزان، جمعیت کم خانواده، مدیریت مدرسه، انتظارات و آرزوهای والدین، وضعیت تحصیلی والدین، پیشرفت تحصیلی، وضعیت قبولی دانش‏‌آموزان در مدارس نمونه، مقام‌‏های ورزشی، فرهنگی و علمی، رسیدگی متولیان آموزشی، آموزش تبارگرایی، میزان توجه معلم به دانش‌‏آموزان، توجه به کیفیت آموزشی هستند.

مقاله پژوهشی

رابطه سکوت سازمانی کارکنان با سبک مدیریت و اخلاق حرفه ‏ای مدیران

صفحه 77-100

https://doi.org/10.22054/jrlat.2023.72889.1654

غلامحسن پناهی، سجاد کاظمی

چکیده چکیده
پژوهش حاضر با هدف تعیین رابطه سکوت سازمانی کارکنان با سبک مدیریت و اخلاق حرفه ‏ای مدیران در دانشگاه فرهنگیان شهرستان زاهدان انجام گرفت. روش انجام پژوهش توصیفی همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه کارکنان و مدیران در دانشگاه فرهنگیان شهرستان زاهدان به تعداد 130 نفر که تعداد 100 نفر به‏ عنوان حجم نمونه از طریق روش نمونه‏ گیری تصادفی شاده انتخاب شدند. ابزار پژوهش سکوت سازمانی (واکولا و بوراداس، 2005)، پرسشنامه سبک مدیریت مدیران (مقیمی، 1389) و پرسشنامه اخلاق حرفه ‏ای (آرمیتو و همکاران، ۲۰۱۱) بود. روایی ابزار پژوهش از نوع محتوایی و اعتبار ابزار از طریق ضریب آلفای کرونباخ برای پرسشنامه سکوت سازمانی (80/0)، پرسشنامه سبک مدیریت مدیران (81/0) و پرسشنامه اخلاق حرفه ‏ای (81/0) برآورد گردید. جهت تحلیل فرضیه‏ های پژوهش از ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون چندمتغیره استفاده شد. نتایج این پژوهش نشان داد بین سکوت سازمانی کارکنان با سبک مدیریت و اخلاق حرفه ‏ای مدیران در دانشگاه فرهنگیان رابطه معناداری مشاهده شد. همچنین بین مؤلفه‏ های سکوت سازمانی کارکنان با سبک مدیریت و اخلاق حرفه‏ ای مدیران در دانشگاه فرهنگیان رابطه معناداری وجود داشت و نیز بین سبک مدیریت مدیران با اخلاق حرفه‏ای مدیران و مؤلفه ‏های آن در دانشگاه فرهنگیان رابطه معناداری وجود داشت. از بین سبک ‏های مدیریت مدیران، سبک مدیریت مشارکتی مدیران توانست 68 درصد از سکوت سازمانی کارکنان را پیش‏ بینی نماید و از بین مؤلفه ‏های اخلاق حرفه‏ای، مؤلفه مسئولیت اجتماعی مدیران توانست 8/60 درصد از سکوت سازمانی کارکنان را پیش‏ بینی کند.

مقاله پژوهشی

تدوین استراتژی جذب اعضای هیأت علمی به‏صورت الکترونیکی با استفاده از تئوری درام

صفحه 101-121

https://doi.org/10.22054/jrlat.2023.72379.1651

لاله عسگری، امین حکیم

چکیده چکیده
مدل‏ سازی و تحلیل تعارض از منظر رشته ‏های گوناگونی صورت گرفته است. روش ‏های مبتنی بر تئوری بازی از جامع‏ترین مدل‏ هایی است که برای مدل‏سازی و تحلیل تعارض مورداستفاده قرارگرفته است. یکی از چالش ‏های دستگاه ‏ها، عدم یکپارچگی اطلاعات بین آن‏ها است که منجر به عدم ایجاد بانک اطلاعاتی جامع شده است. هدف تحقیق تحلیل تعارضات و تدوین استراتژی جذب اعضای هیأت علمی با استفاده از تئوری درام بود. تحقیق حاضر از نوع هدف کاربردی، ازلحاظ نوع داده‏ها کیفی به شمار بود. ماهیت پژوهش نیز اکتشافی بوده است. روش پژوهش به ‏کارگیری تئوری درام برای تدوین استراتژی جذب هیأت علمی بوده است. جامعه آماری حاضر مدیران فناوری اطلاعات سازمان‏ ها و اعضای هیأت علمی دانشگاه ‏ها در حوزه فناوری اطلاعات بوده‏اند. در این تحقیق برای جمع ‏آوری اطلاعات از مصاحبه با خبرگان، بررسی اسناد و مدارک بهره گرفته‏ شده است. ابزار به کار گرفته‏ شده جداول مطلوبیت و نمودار تحلیل تعارض بود. از بین جذب هیأت علمی به‏ صورت الکترونیکی، پیاده‏ سازی سامانه یکپارچه جذب با مدیریت هیأت عالی جذب یک گزینه، پیاده ‏سازی سامانه وزارت علوم و وزارت بهداشت به ‏تنهایی و پیاده ‏سازی سامانه ‏های وزارتین در وزارتخانه ‏های فوق به‏ صورت جداگانه با نظارت هیأت عالی جذب و تدوین ویژگی ‏های عملیاتی و گزارش‏ های روتین ابلاغی از گزینه ‏های دیگر بوده‏اند. یافته تحقیق پیدا کردن بهترین استراتژی مورد تأیید همه ذینفعان، پیاده‏ سازی سامانه ‏های وزارتین در وزارتخانه ‏های فوق به‏ صورت جداگانه با نظارت هیأت عالی جذب و تدوین ویژگی ‏های عملیاتی و گزارش ‏های روتین بوده است.

مقاله پژوهشی

بررسی نقش میانجی فضائل و توانمندی‏ های شخصیت در رابطه بین جنسیت و هیجان‏های مثبت و منفی معلمان ابتدایی در کلاس درس

صفحه 123-143

https://doi.org/10.22054/jrlat.2023.72020.1648

سید علیرضا هاشمی، محسن شاکری، کاظم برزگر بفروئی، مهدیه استبرقی

چکیده چکیده
پژوهش حاضر‏، با هدف بررسی نقش میانجی فضائل و توانمندی‏ های شخصیت در رابطه بین جنسیت و هیجان‏ های مثبت و منقی معلمان ابتدایی در کلاس درس انجام شد. پژوهش حاضر یک پژوهش بنیادی بود؛ که در دسته تحقیقات توصیفی و به طور دقیق‏تر همبستگی از نوع معادلات ساختاری جای می‏گیرد. جامعه آماری این مطالعه شامل تمامی معلمان دوره ابتدایی در سال تحصیلی 1400-1399 شهرستان اشکذر به تعداد 207 نفر بود؛ که با استفاده از روش تمام شماری تمامی معلمان در پژوهش شرکت کردند. جهت گردآوری داده ها‏ی پژوهش از پرسشنامه فضائل و توانمندی‏ های شخصیت Peterson and Seligman (2004) و پرسشنامه هیجان‏‏ پذیری در تدریس (Villainscience, 2010)، استفاده شد. داده‏ ها با استفاده از نرم-افزارهای SPSS و Amos در دو سطح توصیفی و استنباطی مورد تجزیه ‏وتحلیل قرار گرفتند. نتایج مدل‏سازی معادلات ساختاری نشان دادند که جنسیت به طور مثبت و معنادار (55/0 = β) توانمندی‏ ها و فضائل شخصیت را پیش‏بینی می‏ کند. فضائل و توانمندی‏های شخصیت نیز به طور مثبت و معنادار (32/0 = β) هیجانات مثبت تدریس و به صورت منفی و معنادار هیجانات منفی تدریس (42/0- = β) را پیش ‏بینی می ‏کند. بررسی شاخص‏ های برازش مدل نیز نشان داد که مدل نهایی پژوهش از برازش مناسبی برخوردار است؛ بنابراین می‏توان نتیجه گرفت که با تقویت فضائل و ‏توانمندی‏های شخصیت معلمان ابتدایی می-توان تا حدودی تجربه هیجانات مثبت تدریس را در آنان افزایش و تجربه هیجانات منفی را کاهش داد.

مقاله پژوهشی

بررسی وضعیت نظام آموزش و توسعه کارکنان صنعت بیمه

صفحه 145-167

https://doi.org/10.22054/jrlat.2023.72595.1652

فاطمه عطاطلب، لیلی نیاکان

چکیده چکیده
آموزش صحیح منابع انسانی، ضمن این‏که در سطح شرکت ‏های بیمه باعث ارتقاء عملکرد کارکنان و شرکت بیمه شده است، زمینه‏ های برخورد شایسته کارکنان با مشتریان را نیز فراهم می‏آورد. پژوهش حاضر با هدف بررسی وضعیت موجود نظام آموزش صنعت بیمه انجام پذیرفته است. این پژوهش از نوع توصیفی و از حیث هدف، کاربردی بود. روش پژوهش ازنظر نوع داده‏ها در زمره روش‏های کیفی است. جامعه آماری این پژوهش، اداره آموزش شرکت‏های بیمه بود. ابزار جمع‏ آوری اطلاعات پرسشنامه ‏ای با 26 گویه‏ باز بوده است. یافته ‏های این تحقیق شامل شناسایی ضعف‏ های موجود در نظام آموزشی صنعت بیمه در ایران بود. شیوه‎ های اصلی آموزش در صنعت بیمه با تأکید بر تجربه و دانش افراد بازنشسته، نشان از بالا بودن سهم روش آموزش استاد-شاگردی است که تأثیر و نقش مسئولین اصلی و مدیران ارشد یک شرکت در فرهنگ آموزش و شیوه ‎های پاسخگویی آن را تبیین می‎ کند. نتایج حاصل از تحقیق نشان داد که به ‏منظور یکپارچه نمودن فرایندهای آموزش و توسعه کیفیت نظام آموزشی در سطح صنعت بیمه کشور و همچنین طراحی نظام بهبود و شایستگی منابع انسانی، سازمان‏دهی آموزش ضروری است. نتایج این تحقیق می ‏تواند جهت تصمیم‏ گیری در خصوص بهبود نظام آموزش صنعت بیمه مورداستفاده قرار گیرد.