پژوهش های رهبری آموزشی

هزارتوی روایت‌ها؛ بازخوانی هویت پژوهشی مدرسه در ایران

نوع مقاله : مروری

نویسندگان

مهدیه دژبرد 1
رضوان حسینقلی زاده 2

1 گروه آموزشی مدیریت آموزشی و توسعه منابع انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 گروه آموزشی مدیریت آموزشی و توسعه منابع انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

https://doi.org/10.22054/jrlat.2025.83213.1811
چکیده
هدف اصلی این مطالعه، شناسایی و تحلیل روایت‌های غالب مدرسه از طریق بازخوانی ادبیات پژوهشی موجود است که برای دستیابی به این هدف، از روش پژوهش اسنادی، نوع مرور روایتی بهره گرفته شد. درنتیجه جستجو، شناسایی و پالایش مطالعات صورت‌گرفته 178 پژوهش به‌صورت هدفمند انتخاب و با روش تحلیل مضمون تحلیل شدند. در این نوشتار، هویت پژوهشی مدرسه در سین‏های سیاسی-ایدئولوژیک، ارتباطات، تعاون و تبادل، اقتصادی- شغلی، سلامت روانی- جسمانی، سازمانی-مدیریتی، علمی- آموزشی، محیط فیزیکی- معماری و تاریخی به دقت بازخوانی شد. در این پژوهش با بهره‏گیری از الگوی چندبعدی مدیریت آموزشی سندر (1989)، روایت‏های موجود طبقه‏بندی و تحلیل شدند. نتایج حاکی از آن است که مدرسه در ایران به‌عنوان نهادی پیچیده و چندوجهی، تنها محل آموزش و یادگیری نیست، بلکه کانون تلاقی نیروهای اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی است. نوشتار حاضر بر ضرورت رویکرد جامع و چندجانبه برای بهبود مدیریت مدرسه در ایران تأکید دارد؛ رویکردی که به تمامی ابعاد آن توجه دارد و بر مبنای تنوع، خلاقیت و تفکر انتقادی شکل گیرد. درنهایت، پیشنهاد‌هایی همچون توسعه رویکردهای میان‌رشته‌ای، تقویت پژوهش‌های انتقادی و توجه به تنوع فرهنگی و اجتماعی به‌منظور ارتقای کیفیت هویت پژوهشی مدرسه در ایران ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها

ایران
مدل چندوجهی مدیریت آموزشی مرور روایتی
هویت پژوهشی مدرسه

عنوان مقاله English

The Maze of Narratives: Re-examining the Research Identity of Schools in Iran

نویسندگان English

Mahdie Dezhbord 1
Rezvan Hosseingholizadeh 2
1 Department of Educational Management and Human Resource Development, Ferdowsi University of Mashhad, Iran.
2 Department of Educational Management and Human Resource Development, Ferdowsi University of Mashhad, Iran.
چکیده English

The main objective of this study is to identify and analyze the dominant narratives surrounding schools by re-examining the existing body of research literature. To this end, a document-based research approach, specifically a narrative review, was employed. A total of 178 studies were purposefully selected, identified, and refined, and their contents were analyzed using thematic analysis. In this article, the research identity of schools is revisited across nine dimensions: political-ideological, communicative, cooperative and exchange-based, economic-occupational, mental-physical health, organizational-managerial, scientific-educational, physical-architectural, and historical. Drawing upon Sander’s (1989) multidimensional educational management model, these narratives were systematically classified and interpreted. The findings indicate that schools in Iran, as complex and multifaceted institutions, are not merely spaces for education and learning. Rather, they represent arenas where social, cultural, political, and economic forces intersect. This study underscores the need for a comprehensive and multidimensional approach to school management—an approach that fully addresses the various facets of school identity and is grounded in diversity, creativity, and critical thinking. Ultimately, the paper recommends strategies such as fostering interdisciplinary approaches, strengthening critical research, and emphasizing cultural and social diversity as essential to enhancing the quality and depth of the research identity of schools in Iran.

کلیدواژه‌ها English

Narrative review
School research identity
Iran
Multidimensional educational management model
پارسافرد، نیلوفر، خلخالی، علی و شکیبایی، زهره. (1400). تحلیل هم‌رخدادی‌ واژگان و ترسیم نقشه علمی پژوهش‌ها با محوریت مدرسه. دانش‌شناسی، 14(55)، 18-34. 20.1001.1.20082754.1400.14.55.2.7
پودینه، مرضیه، حسین‌قلی زاده، رضوان و مهرام، بهروز. (1397). مسئولیت‌پذیری اجتماعی مدرسه.
توماس ای‌گلس، رابرت میسن. (1397). تاریخ مدیریت آموزشی از منظر کتب درسی (ترجمه ناصر شیربیگی). تهران: انتشارات معاصر.
دژبرد، مهدیه، حسین‌قلی‌زاده، رضوان و آهنچیان، محمدرضا. (1399). سفری به فراسوی حصارها در واکاوی نشانگان حکومت‌مندی در مدارس. فصلنامه علمی مدیریت مدرسه، 8(3)، 303-335.
رسته‌مقدم، آرش، عباس‌پور، عباس و جلالی دیزجی، علی. (1395). تأملی بر میراث علمی جهانی رشته مدیریت آموزشی. مدیریت و برنامه‌ریزی در نظام‌های آموزشی، 9(1)، 51-84.
عابدی جعفری، حسن، تسلیمی، محمدسعید، فقیهی، ابوالحسن و شیخ‌زاده، محمد. (1390). تحلیل مضمون و شبکه مضامین: روشی ساده و کارآمد برای تبیین الگوهای موجود در داده‌های کیفی. اندیشه مدیریت راهبردی، 5(2)، 151-198.https://doi.org/10.30497/smt.2011.163
عباس‌زاده مرزبالی، مجید. (1399). نهاد آموزش‌وپرورش و ضرورت اتخاذ سیاست هویتی جامع به‌منظور تقویت هویت ملی در ایران. فصلنامه تخصصی علوم سیاسی، 16(50)، 57-77.
مطالعة موردی: دو مدرسة متوسطة دخترانة شهر مشهد. رویکردهای نوین آموزشی، 13(2)، 95-102. https://doi.org/10.22108/nea.2019.111790.1253
هاشمی، سید احمد و عباسی، ابوالفضل. (1397). توسعه و بهسازی رهبران آموزشی؛ یک رهیافت پژوهشی جهت شناسایی موانع و چالش‌های فرارو. فصلنامه رهبری و مدیریت آموزشی، 12(2)، 221-240.
Abbaszadeh Marzbali, M. (2020). Educational Institution and the Need to Adopt a comprehensive identity Policy to Strengthen National Identity in Iran. Journal of Political Science, 16(50), 55-77. https://doi.org/10.30497/smt.2011.163 [In Persian]
Abedi Ja’fari, H., Taslimi, M. S., Faghihi, A., & Sheikhzade, M. (2011). Thematic analysis and thematic networks: a simple and efficient method for exploring patterns embedded in qualitative data municipalities). Strategic Management Thought, 5(2), 151-198. [In Persian].
Bates, R. (2006). Educational administration and social justice. Education, Citizenship and Social Justice, 1(2), 141-156. https://doi.org/10.1177/1746197906064676
Dezhbord, M., Hossingolizadeh, R., & Ahanchian, M. R. (2020). Searching Governmental Signs in Schools of Iran. Journal of School Adminstration, 8(3), 303-335. [In Persian]
Hashemi, S., & Abbasi, A., (2018). Development and improvement of educational leaders; A research approach to identify barriers and challenges ahead. Quarterly Journal of Educational Leadership & Administration, 12(2), 221-240. [In Persian]
Hosseingholizadeh, R., Sharif, A., & Taghizadeh Kerman, N. (2021). A systematic review of conceptual models and methodologies in research on school principals in Iran. Journal of Educational Administration, 59(5), 564-581.‏ https://doi.org/10.1108/JEA-12-2020-0253
Lotfi, H., & Hosseingholizadeh, R. (2022). A reflection on the scientific achievements and research orientations of Iranian educational management professors. Journal of Management and Planning in Educational System, 15(1), 85-104. https://doi.org.10.52547/MPES.15.1.85
Parsafard, N., Khalkhali, A., Shakibaei, Z. (2022). Co-occurrence analysis of words and visualizing a scientific map of researches about schools. Journal of Knowledge Studies, 14(55), 18-34. 20.1001.1.20082754.1400.14.55.2.7 [In Persian]
Poodineh, M., Hossein Gholizadeh, R., & Mahram, B. (2019). Social Responsibility of School: A Case Study of two girls' middle schools in Mashhad City. New Educational Approaches, 13(2), 95-102.‏ https://doi.org/10.22108/nea.2019.111790.1253 [In Persian]
Popay, J., Roberts, H., Sowden, A., Petticrew, M., Arai, L., Rodgers, M., ..., & Duffy, S. (2006). Guidance on the conduct of narrative synthesis in systematic reviews. Journal of Epidemiology and Community Health. 59(Suppl 1):A7.
Rastehmoghadam, A., Abbaspour, A., & Jalali, A. (2016). reflection on global scientific legacy of educational management. Journal of Management and Planning in Educational Systems, 9(16), 51-84. [In Persian].
Tomas E. Glass, R. M. (2004). The history of Educational Administration: viewed through its textbooks (Naser Shireigi, Trans). Tehran: Asare-Moaser. [In Persian]

صفحه اصلی

اعضای هیات تحریریه

بانک ها و نمایه نامه ها

ارسال مقاله

تماس با ما