پژوهش های رهبری آموزشی

چکیده پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتباریابی الگوی مدرسه تاب‌آور برای دوره ابتدایی انجام شد. این مطالعه از نوع مطالعات آمیخته اکتشافی (کیفی-کمی) است. میدان پژوهش در بخش کیفی را خبرگان دانشگاهی و مدیران و معلمان نمونه استان آذربایجان غربی تشکیل می‌دهند که ۱۷ نفر با روش نمونه‌گیری هدفمند و بر اساس اصل اشباع نظری به عنوان نمونه انتخاب شدند. در بخش کمی جامعه آماری شامل تمامی معلمان مدارس ابتدایی شهرستان ارومیه در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ است که با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای ۳۴۶ نفر بر اساس فرمول کوکران به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها در بخش کیفی مصاحبه نیمه ساختاریافته و در بخش کمی پرسشنامه محقق ساخته بود. اطلاعات جمع آوری شده از مصاحبه ها با روش تحلیل مضمون در نرم افزار Maxqda2020 تجزیه و تحلیل شد. اطلاعات جمع‌آوری شده در بخش کمی در نرم‌افزارهای Spss26 و Smart-Pls3 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌های بخش کیفی نشان داد که الگوی مدرسه تاب‌آور برای دوره ابتدایی از هشت مضمون فراگیر عوامل زیرساختی، عوامل ساختاری، عوامل مدیریتی، عوامل فرهنگی، عوامل پداگوژیکی، عاملیت معلمان، تاب‌آوری دانش‌آموزان و حمایت ذینفعان تشکیل می‌شود. نتایج بخش کمی نشان داد که تمامی متغیرهای مشاهده پذیر دارای بار عاملی قابل قبولی بر روی متغیر مکنون متناظر خود می‌باشند و در سطح ۰/۰۱ معنادار هستند. همچنین، مقدار شاخص GOF برابر با ۰/۶۲۲ به دست آمد که نشان‌دهنده برازش مطلوب مدل کلی پژوهش است. الگوی طراحی‌شده می‌تواند نقش مؤثری در بهبود کیفیت و تاب‌آوری نظام آموزشی ایفا کند.

چکیده هدف پژوهش حاضر کاوش مفهوم فضیلت حرفه‌ای معلمان در فضای آموزش‌وپرورش ایران از طریق ساخت یک ابزار روا و پایای خودارزیابی معلمان، برای مطالعۀ فهم، سنجش مؤلفه‌ها، و میزان آن در بین نمونه‌ای از معلمان ایرانی است. روش پژوهش، توصیفی - پیمایشی و رویکرد آن کمی است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیۀ معلمان شهرستان سنندج در تمام مقاطع تحصیلی و نمونه آماری با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای به ازای 65 گویه‌، تعداد پاسخگویان 650 نفر انتخاب گردید. ابزار جمع‌آوری داده‌ها پرسش‌نامه محقق‌‌‌ساخته از نوع سؤالات بسته ‌پاسخ بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل عاملی تأیید‌ی تحلیل گردید. تفاوت معنی‌داری در میانگین کل فضیلت حرفه‌ای معلمان و مؤلفه‌های (تعهد به انجام عمل تدریس در راستای هدف‌های اجتماعی باارزش) و (تعهد داشتن نه صرفاً به عمل خود، بلکه همچنین به خود عمل تدریس) برحسب میزان سابقه کار، و مؤلفه‌های (تعهد به انجام عمل تدریس در راستای هدف‌های اجتماعی باارزش و تعهد به اصول اخلاقی و مراقبت در تدریس) برحسب میزان نوع استخدام و مؤلفه‌های (تعهد به انجام عمل تدریس به شکلی نمونه و الگوبخش) برحسب نوع رشته‌ تدریس معلمان در مدارس و همچنین نوع رشته تحصیلی معلمان مشاهده شد. درنتیجه می‌توان گفت که‌ پرسش‌نامه محقق ‌ساخته ارزشیابی «فضیلت حرفه‌ای معلمان» می‌تواند در محیط ایرانی یک ابزار روا و پایای خودارزیابی معلمان؛ برای مطالعۀ فهم، سنجش مؤلفه‌ها و میزان آن در بین نمونه‌ای از معلمان ایرانی باشد.