ظرفیت نظام آموزشی امامیه در پیشرفت فرهنگ و تمدن اسلامی (با تأکید بر پنج قرن نخست هجری)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه باقرالعلوم

2 دانش آموخته حوزه علمیه قم، دانشجوی دکتری تاریخ تشیع دانشگاه ادیان و مذاهب

چکیده

در میان جنبه‌های گوناگون فعالیت‌های فرهنگی و تمدنی، آموزش علم و ادب به‌عنوان مؤلفه‌ای مهم، همواره مورد توجه بوده و امروزه نیز معرف هویت و معیار توسعه یافتگی جوامع به‌شمار می‌رود. بسیار واضح است که نظام آموزشی به‌عنوان بخشی از ساختار تمدن اسلامی، موتور محرک و ظرفیت‌ساز شکل‌گیری و تعالی فرهنگ و تمدن اسلامی را برعهده دارد؛ اما باتوجه به انتقاداتی که نسبت به غیرفعال بودن نظام آموزشی امامیه و دست‌آوردهی آن در پنج قرن نخست هجری وجود دارد، ضمن دفاع از وجود آن باید به نقش آن در ظرفیت‌سازی فرهنگ و تمدن اسلامی بپردازد. لذا این مسأله پژوهش حاضر را برآن داشته تا به این سؤال اصلی پاسخ دهد که ظرفیت نظام آموزشی امامیه در تعالی فرهنگ و تمدن اسلامی با تکیه بر پنج قرن نخست، چیست و چگونه تحقق یافته است؟ باتوجه به هدف کشف چگونگی نقش نظام آموزشی امامیه در تعالی فرهنگ و تمدن اسلامی، نتیجه آن گردید که نظام آموزشی امامیه به‌دلیل برخوداری از مؤلفه‌ها، عناصر و ویژگی‌های ظرفیت‌ساز نقش به‌سزایی تعالی خود و شکل‌گیری و تعالی فرهنگ و تمدن اسلامی داشته است. شیعیان باتکیه بر نظام امامت‌الهی، مبانی، منابع تولید علم و اصول آموزشی در فعالیت‌های علمی و آموزشی حضور فعالی داشته و توانسته‌اند، با بهره‌گیری از ویژگی‌های ظرفیت‌ساز آن ضمن عرضه توانمندی، حیات و هویت فرهنگی و تمدنی خود را تضمین کنند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The role and capability of Imami educational systems in Islamic culture and civilization progress (considering the first five centuries)

نویسندگان [English]

  • Mohammad javad yavari Sarsakhti 1
  • esmaeil kazemi zorami 2
1 Assistant Professor, University of Bagher al-ulum
2 Graduated from the Qom Seminary, Ph.D. Student of Shiite History of the University of Religions and Denominations
چکیده [English]

Among all aspects of cultural and civilization activities, teaching science and politeness has been one of the most interesting topics. Today, this topic also likes one of the main sign of development for societies and countries. It is clear that educational system has an important role and also motivator of designing culture and civilization as one part of Islamic civilization structure. But, considering some critics about disability of Imami educational systems and their achievements at the first five centuries, their performance not only should be admired, but also its role must be considered and studied as one of the main influential existence. So, this research deals with this topic and considers both the critics and capabilities of this educational system. Considering the goal of establishing the Imami educational system, it is found that the system, for the sake of having some components which have abilities to design and make capacities, has an important role to design and progress the Islamic culture and civilization. Shia’ by utilizing their advance thoughts, they could design and generate science and politeness and has important role in both the educational systems, and culture and civilization progress.

کلیدواژه‌ها [English]

  • educational system
  • Imami Shia'
  • Islamic Culture and civilization
  • Important components of Islamic civilization